Remziye Hisar Kimdir (4)

Remziye Hisar Kimdir

Remziye Hisar Kimdir

Madam Curie’nin Öğrencisi Türkiye’nin İlk Kadın Kimyacısı
Beni, dünyaca ünlü fizikçi Feza Gürsey’in ve Milletlerarası Psikoloji Cemiyeti’nin tek Türk azası psikiyatrisi Deha Gürsey’in annesi olarak tanımazdan ön­ce “ben” olarak tanımanızı isterim.

1902 yılında, bir dönem Osmanlı topraklarında bulunan Üsküp’te bir çocuk dünyaya gelmişti. O çocuk mücadelesi ile günümüzde bize ışık tutan ilk Türk kadın kimyager Remziye Hisar idi. Remziye Hisar, ülkesine ve insanlarına duyduğu sorumlulukla daha 17 yaşındayken seçmişti Kimya alanını. Neden kimya diye kendisine sorulduğunda aşağıda okuyacağınız yanıt ile karşılaşırsınız. Remziye Hisar tüm hayatı boyunca bu yanıtı gerçek kılabilmek için çalışmış bir bilim kadını idi.

Remziye Hisar Kimdir (1)
Remziye Hisar ve kız kardeşi Mihri

Gençliğimiz birçok şeyden yoksun geçti bizim. “Bizim”, yani Cumhuriyet ço­cuklarının… Ama gene de Sorbonne’da doktora ya­pan ilk Türk kadını ben oldum, üstelik Paris’te bir yandan okurken, bir yandan da çocuklarımı bü­yütüyordum. Beni, dünyaca ünlü fizikçi Feza Gürsey’in ve Milletlerarası Psikoloji Cemiyeti’nin tek Türk azası psikiyatrisi Deha Gürsey’in annesi olarak tanımazdan ön­ce “ben” olarak tanımanızı isterim.

Darülfünun’da aldığı eğitim sırasında, gelen bir çağrı üzerine, Remziye Hisar Azerbaycan Bakü’ye gider. Kafkasya’nın çalkalandığı bir dönemde, Remziye kendisini Bakü’de bir erkek okulunda Kimya dersleri verirken bulacaktır devamında. Bakü’de Türkiye’nin tıp öncülerinden olan Reşit Süreyya (Süreyya Gürsey) ile tanışır ve kısa süre sonra evlenirler.1920 ortalarında Sovyet Ordusu tarafından işgal edilen Azerbaycan’ı terk etmek zorunda kalırlar. İstanbul’a geri dönerler. Bir yıl sonra ilk çocukları Feza dünyaya gelir.

Remziye Hisar Kimdir?

Remziye Hisar Kimdir (3)

Remziye Hisar, Birinci İnönü Zaferi’nden sonra, kendisine yapılan çağrıya uyarak Adana Kız Öğretmen Okulu’nda öğretmenliğe başlar. 1,5 yaşındaki oğlunu ailesine bırakarak, görevini en iyi şekilde yapmak için Adana’ya gider. Yokluk ve özlem dolu bu süreçte eşi Doktor Reşit Süreyya Gürsey rahatsızlanır ve tedavi için Paris’e gitmek zorunda kalır. Devamında Remziye Hanım’a yazdığı mektuplarda, Paris’e gelirse, bilimsel çalışmalara katılabileceğini yazar.

Remziye Hisar’ın Sorbonne Yılları




İdealleri uğruna Remziye Hisar, cumhuriyetin ilk eğitim desteklerinden birisini alarak, Paris’e gider. Bu sırada kızları Deha Gürsey dünyaya gelir. Sorbonne’da kimya eğitimi almaya başlar. Mevcut eğitimi ile Fransa’daki eğitim arasında büyük farklar olduğu için arkadaşlarına yetişebilmek adına çok çalışır. O yıllarda Türkiye’deki kardeşi de oğlu Feza’yı da alarak yanına gelir ve o bu sayede, tüm dikkatini derslerine odaklama şansı yakalar. Özellikle Madam Curie’nin dersleri ilgisini çekmektedir. Sorbonne’da doktoraya başlamak üzereyken bursu kesilir ve ülkesine çağrılır. Erenköy Kız Lisesi’ne öğretmen olarak atanmıştır. Yetkili makamlara, Sorbonne’da doktora yapmak konusunda ısrarcı olduğunu söyler, görüşmeler yapar.

Remziye Hisar Kimdir?

Bütün amacım fen alanında Türki­ye’nin ismini dünyaya duyurmaktı. Sanki bu alandaki eksiği ben kapata­caktım. Kimya ve fiziği çok önemli görüyordum. Özellikle kimyayı… Kimya­nın hazırladıkları olmasa, fizikteki geliş­melerin de olamayacağına inanıyordum.



Remziye Hisar Kimdir (2)

Sonunda 1930 yılında tekrardan, devlet bursuyla Sorbonne’a gitmesi yönünde karar verilir. Büyük oğlu Feza’yı Galatasaray Lisesi’ne yatılı öğrenci olarak kaydeder. Aynı yıllarda eşi, çalışmak için ABD’ye gitmeye karar verir. Remziye Hisar bu kararın ardından eşinden boşanır. 6 yaşındaki küçük kızı Deha ve kardeşi ile birlikte Paris’e doğru tekrar yola çıkar.

Ben yaşamımı kendi ellerimle kurdum, kendime gü­venimi her güçlükte pekiştirdim. Zor günlerim oldu, şiirlere sığındım. “Bir Kadın Sesi” size ulaşırsa, nakış gibi işle­diğim gençliğimi kendinizinkiyle karşılaştırın. O zaman belki bizleri daha iyi anlarsınız..

Öğretmen Kadrosu İçin Başvurular Başladı!

Remziye Hisar Kimdir?

Remziye Hisar’ın doktora tez hocası Paul Pascal’dır. Yaptığı tez çalışması ve sunumuyla, tez jürisinin Özel Mansiyon Ödülü’nü kazanır. Bu sırada “metafosfat” üzerine yazdığı makaleler, dünya çapındaki bilimsel dergilerde yayımlanır.



Orada üç sene ça­lıştım. Sonra doktoramın bitmesine üç ay kalmıştı ki. tekrar maaşımı kestiler ve “Kafidir tahsiliniz dönün” dediler. Sebep de çok komikti. Yüksek Tedri­sat Müdürü de vaktiyle Sorbonne’a git­miş. Oradaki dersleri takip edememiş, “Ben yapamadım, bu kadın iki çocuğuy­la nasıl yapacak” diye öfkelenmiş olmalı. 27 sene gibi uzun bir süre doçent kalmamın sebeplerin­den biri bu beydir. Hayatımın her devresinde, işte böyle şahsi üzüntüler ve kıskançlıklardan çok çek­tim.

Türkiye’ye Geri Dönüş

Remziye Hisar Kimdir (1)

Remziye Hisar devamında doçent adayı olarak yurda döner. 1933’te İstanbul Üniversitesi’ne girer. Remziye Hisar, burada genel kimya ve fizikokimya alanları üzerine doçent doktor olarak araştırmacılığa başlar.

Rafet El Roman Kimdir?

1947 yılında İTÜ Makine ve Kimya Fakülteleri’nde Kimya Doçentliği’ne başlar. Kimya alanında çalışmalarını Türkiye’ye taşıyan Remziye Hisar, kimya bilim dalının ülkemizdeki öncülerinden birisi haline gelir. 1959 yılında profesör olur. 1973 yılına kadar, araştırma yapmaya devam eder, sonrasında emekliye ayrılır. 13 Nisan 1992 yılında, Türkiye’yi fizikle tanıştıran isimlerden Feza Gürsey’in vefat haberini alınca dayanamaz. Kısa bir sonra, İstanbul’da hayatını yitirir.


Kadınla­rın sadece öğretmenlik yapabildiği gençlik günlerime dönüp baktığımda ne çok yol aldığımızı daha iyi görüyo­rum. “Bir Kadın Sesi” ni tarihin için­den duyabilmek için bu sesi iyi dinle­mek gerekiyor. Belki bu ses, başarıya ulaşmak için hala erkeklerden daha fazla çalışması gereken hemcinslerime yol gösterici olur!

Kaynak:Matematiksel
Referans yazı: “Bir “Çalıkuşu” öyküsü… İlk kadın kimyacımız, Remziye Hisar”, Füsun Oralalp, Bilim ve Teknik dergisi, Ağustos 1995

Bir önceki yazımız olan Tıbbın Kurtuluşu Ve İlk Kadın Doktorlar başlıklı makalemizde Doktorlar, İlk ve Kadın hakkında bilgiler verilmektedir.

Ayrıca Kontrol Et

Rıdvan Adede Kimdir

Rıdvan Adede Kimdir

Rıdvan Adede Kimdir 1992 Erzurum doğumlu olan Rıdvan Adede, aslında sanat dünyasına yabancı değildir. 17 …

Rafet El Roman

1970 Yılında Ailesi Almanya’ya işçi Olarak Gittiğinde Yedi Yaşına Kadar Uzunköprü Ömerbey Köyünde Anneannesi İle …

Rukan Demir

20’li yaşların ortasında olan Çilem hemşirelik eğitimini tamamladıktan sonra aile hekimliği kliniğinde göreve başlamıştır. Doktor …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir